Vervroegde overgang POF

Sommige vrouwen zijn heel vroeg in de overgang. Het heeft veel impact op je leven, als je begin dertig wordt geconfronteerd met een vervroegde overgang. Je gezin, een eventuele kinderwens en je relatie met je partner. Alles ziet er ineens heel anders uit. Wat is vervroegde overgang eigenlijk, waardoor komt het en wat kun je er aan doen?

POFMedische naam: Prematuur Ovarieel Falen (POF)

Wat gebeurt er?

De vroege overgang, POF, is het uitblijven van de menstruatie voor het veertigste levensjaar. Ongeveer 1 op de 100 vrouwen komt in de overgang voor haar veertigste jaar, 1 op de 1000 voor haar dertigste jaar.

Waardoor ontstaat het?

Er bestaan verschillende oorzaken van een te vroege overgang:

  • Beschadiging of verwijdering van de eierstokken, door bijvoorbeeld kanker of endometriose.
  • Sommige enzymafwijkingen. Sommige ziekten waarbij een eiwit – een bouwstof voor het lichaam – ontbreekt, veroorzaken een hoger risico op een te vroege overgang. Deze ziekten geven klachten vanaf de geboorte of vanaf het begin van de puberteit, en zijn dus al bekend in de kindertijd. Het is dus geen oorzaak voor een onverwachte vroege overgang.
  • Sommige afwijkingen aan de Chromosomen. Chromosomen dragen onze erfelijke informatie. Ze bevinden zich in alle cellen van het lichaam. Bij vrouwen die te vroeg in de overgang komen, is het mogelijk dat er een gedeelte van één X-chromosoom ontbreekt of op een ander chromosoom zit. Er kan ook een heel X-chromosoom afwezig zijn. De kans dat het om een chromosoomafwijking gaat, loopt uiteen: bij vrouwen met familieleden die ook te vroeg in de overgang zijn gekomen, is deze kans 13 procent; bij de andere vrouwen is hij 2,5 procent.
  • DNA-afwijkingen. Chromosomen zijn opgebouwd uit DNA. Soms ontbreekt er een stukje DNA (deletie) of is het DNA zodanig veranderd dat het niet meer normaal werkt (mutatie). DNA bevindt zich in de genen, in het erfelijk materiaal. De kans dat een vrouw met POF draagster is van deze genafwijkingen, loopt uiteen: bij vrouwen met familieleden die ook te vroeg in de overgang zijn gekomen, is deze kans 8-12 procent; bij de andere vrouwen is hij 2-4 procent.
  • Erfelijkheid. Wanneer in uw familie meerdere vrouwelijke familieleden te vroeg in de overgang komen, spreekt men van familiaire POF. Ook als het erfelijkheidsonderzoek geen afwijkingen aangeeft, is het waarschijnlijk dat er toch ergens een verandering in het erfelijk materiaal is opgetreden. Zo kan deze vorm van POF doorgegeven worden van moeder op dochter, en waarschijnlijk ook van vader op dochter. De kans dat een zuster of een dochter van een vrouw met POF ook POF krijgt, is in dat geval ongeveer 50 procent als POF via de moeder komt, en kan een kans geven van wel 100 procent als POF via de vader komt.
  • Sommige auto-immuun (afweer) ziekten. Auto-immuunziekte: afwijking van het afweersysteem Het lichaam moet indringers als bacteriën en virussen opruimen. Het heeft daarvoor een ingewikkeld systeem van afweerstoffen en cellen. Soms kan deze afweer op hol slaan en zich tegen uw eigen organen richten. Dit wordt een auto-immuunziekte genoemd. Bekende auto-immuunziekten zijn bijvoorbeeld diabetes type I, sommige schildklierziekten, lupus, sommige bijnierziekten en reuma. Wanneer een vrouw die te vroeg in de overgang is, ook één van deze ziekten heeft, of als zij afweerstoffen maakt tegen schildklier- en/of bijnierweefsel, kan dat erop wijzen dat de vroege overgang een uiting is van een auto-immuunziekte.

Bij ongeveer 70 procent van de vrouwen wordt de oorzaak van de vroege overgang niet duidelijk

Wat kun je er zelf aan doen?

Als je last hebt van POF, dan is het extra belangrijk goed voor jezelf te zorgen. Zorg voor een gezond voedingspatroon, beweeg en zorg dan met name voor genoeg belasting van je botten, door bijvoorbeeld te wandelen, en neem op tijd rust. Verder is het belangrijk te kiezen voor voedingssupplementen die met name je vitamine D en magnesium aanvullen. Deze vitamine en mineraal zijn belangrijk voor sterke botten.

Vervroegde overgang is behoorlijk ingrijpend voor elke vrouw. Maar als POF betekent dat je jouw kinderwens niet in vervulling kunt laten gaan, dan hakt het er echt in. Begeleiding kan je helpen om te gaan met de emoties.

Behandeling

Bij een vervroegde overgang neemt het risico op osteoporose, hart- en vaatziekten, dementie en vaginale atrofie toe. Om die reden krijgen de meeste vrouwen die te vroeg in de overgang komen hormoonsuppletie. In het geval van vervroegde overgang door hormoon gevoelige kanker of endometriose vindt behandeling altijd plaats in overleg met de behandelend arts.

Vermoed je dat jijzelf last hebt van een vervroegde overgang, neem dan contact op met de huisarts of gespecialiseerde vrouwenarts/gynaecoloog.

Kijk voor meer informatie op de pagina Middelen tegen overgangsklachten.

About the Author Info Vuurvrouw