• Home  / 
  • Nieuws
  •  /  Opvliegers in de verstandelijke gehandicaptenzorg

Opvliegers in de verstandelijke gehandicaptenzorg

Vuurvrouw
Door Vuurvrouw / 29 januari 2018
overgang

Vuurvrouw sprak met Anja van Woerdekom over de overgang binnen de verstandelijke gehandicaptenzorg. Anja runt al vanaf 2009 haar eigen praktijk voor vrouwengezondheid, hormonen en preventie in Doorn e.o. en werkt als een van de weinige in Nederland daarbij ook met vrouwen met een verstandelijke beperking.

Iedere vrouw krijgt in haar leven te maken met de overgang. Je eitjes raken op en de bescherming van oestrogeen valt weg. Voor vrouwen betekent dat soms lichamelijke en psychische klachten. De ene vrouw heeft er veel last van terwijl de ander er vrolijk doorheen vliegt.

Weinig aandacht

Anja legt uit “de overgang is voor veel vrouwen een periode met soms lichamelijke en/of psychische klachten. Dit geldt ook voor vrouwen met een verstandelijke beperking. Maar hiervoor is helaas nog maar weinig aandacht. Om goede oplossingen te vinden is het vaak hormonaal puzzelen, voor deze vrouwen helemaal! Daarbij is vooral goede voorlichting aan familie, medewerkers, gedragsdeskundigen en artsen erg belangrijk."

De leeftijd waarop vrouwen overgangsklachten krijgen is verschillend. Maar voor vrouwen met een verstandelijke beperking is het nog complexer…

Sneller ouder

Anja vertelt: “Bij vrouwen met een verstandelijke beperking verloopt het verouderingspatroon anders. Zo is iemand met een (zeer) ernstige verstandelijke beperking met 40 jaar al oud, ten opzichte van een persoon zonder verstandelijke beperking. Bij een matige beperking is dat vanaf 50 jaar en bij een lichtverstandelijke beperking vanaf 65 jaar.  

Er is weinig tot geen onderzoek gedaan naar de overgang voor deze vrouwen. Wel lijkt het erop dat vrouwen met het syndroom van Down eerder in de overgang komen. Dit geldt ook voor vrouwen met het Fragiele X syndroom, het syndroom van Bardett-Biedle en het syndroom van Turner.”

Goede informatie belangrijk

Ze vult aan: “goede informatie over de overgang bij deze vrouwen is heel belangrijk. Want overgangsklachten zijn extra moeilijk als je het niet begrijpt of niet kunt vertellen wat er in je lijf gebeurd. Dit kan leiden tot gedragsproblemen, die er op hun beurt weer toe kunnen leiden dat er gedragsregulerende medicatie wordt voorgeschreven.

Daarnaast kan voor bijvoorbeeld vrouwen met autisme spectrum stoornis de overgang ook lastig zijn. Zij zijn al extra gevoelig voor prikkels en kampen vaker met depressieve gevoelens. Het is natuurlijk niet altijd de overgang, maar DURF er aan te denken.”

Anja werkt vanaf 1980 in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Sinds 2009 heeft ze haar praktijk voor vrouwengezondheid, hormonen en preventie. Dit was voor haar ook de reden om dit op te pakken.

Training

“Mij werd duidelijk dat er maar weinig aandacht en kennis is over de overgang in deze sector. Inmiddels heb ik met twee collega’s van de instelling waar ik ook nog werk een training opgezet over de overgang. Deze heet Opvliegers en geeft medewerkers van de zorginstelling de basiskennis over de overgang. Met deze kennis kunnen ze de klachten herkennen. Dat is al de eerste stap in de begeleiding van de cliënt. 

Belangrijk is ook om te kijken naar het niveau van de cliënt en de manier waarop je hiermee om moet gaan qua begeleiding."

Boekje voor cliënten

"Daarnaast hebben we het boekje De Overgang gemaakt voor cliënten, waarin in Jip en Janneke taal de overgang wordt uitgelegd. Speciaal voor vrouwen uit deze doelgroep. Er zijn ook veel plaatjes in te zien. Je kunt een exemplaar bestellen via mijn praktijk. Het is ook fijn om te gebruiken bij mensen met een taalachterstand. Het boekje kost € 14.95 excl. verzendkosten. Dit najaar volgt een editie over anticonceptie voor vrouwen met een verstandelijke beperking."

Samen met de Blikopeners (relaties, intimiteit en seksualiteit) heb ik een mooie start gemaakt. Met dit artikel hoop ik weer meer bekendheid te geven aan het onderwerp en op die manier deze vrouwen te ondersteunen met hun overgangsklachten.”

Kennis delen

Anja deelt haar kennis over dit onderwerp graag en verzorgt

  • check
    Individuele consulten met of zonder cliënt
  • check
    Voorlichting aan teams en multidisciplinair
  • check
    Dagtraining (ook in-company)
  • check
    Verkoop Boekje “De Overgang” in cliëntentaal

Meer weten over dit onderwerp? Je kunt Anja van Woerdekom bereiken via de volgende link www.careforwomen.dehoofdzuster.nl

De auteur

Vuurvrouw

Mijn naam is Eveline Bakker. Ik ben ondernemer, moeder en dogwalker met een passie voor de overgang. En ik ben oprichter van Vuurvrouw; hét platform voor en door vrouwen in de overgang.