Door de daling van hormonen zoals oestrogeen en progesteron verandert de balans in je lichaam. Dit kan zorgen voor klachten zoals opvliegers, slaapproblemen en stemmingswisselingen. Op langere termijn neemt ook het risico toe op bijvoorbeeld botontkalking, hart- en vaatziekten en diabetes type 2.
Dat betekent: de overgang vraagt om goede uitleg én ondersteuning.
De rol van leefstijl
Leefstijl is geen wondermiddel, maar wel belangrijk. Onderzoek laat zien dat leefstijl invloed heeft op klachten, herstel en gezondheid op de lange termijn. Behandelingen werken vaak minder goed als voeding, beweging, slaap, stress, roken en alcohol niet worden meegenomen.
Een gezondere leefstijl kan helpen bij:
- meer energie
- beter slapen
- minder stress
- beter herstel
- behoud van spier- en botmassa
- een gezonder hart en stofwisseling
- meer grip op je dagelijks leven
Leefstijl haalt klachten niet altijd weg, maar kan wel verschil maken.
Wat is bewezen?
Er is niet 1 oplossing die de overgang ‘oplost’. Wel weten we dat leefstijl helpt bij klachten die vaker voorkomen in deze fase, zoals:
- hart- en vaatproblemen
- psychische klachten
- problemen met denken en geheugen
- klachten aan spieren en gewrichten
Onderzoek laat zien dat leefstijl kan zorgen voor:
- betere bloeddruk en cholesterol
- gewichtsverlies en betere stofwisseling
- minder depressieve klachten
- minder pijn en beter bewegen
Waar maak je het meeste verschil?
1. Beweging en kracht
Tijdens de overgang verlies je sneller spier- en botmassa. Krachttraining en bewegen helpen om sterk te blijven. Bewegen helpt ook bij je stemming, slaap en stress.
2. Voeding
Goede voeding helpt bij stabiele energie, een betere bloedsuiker en minder vetopslag rond de buik. Het ondersteunt ook je hart en gezondheid.
3. Slaap en stress
Slaap en ontspanning zijn heel belangrijk. Ze helpen je om goed te functioneren en beter om te gaan met stress.
4. Mentale veerkracht
De overgang vraagt ook iets mentaals. Je leert omgaan met minder energie, beter je grenzen aangeven en keuzes maken die bij je passen.
Wat kun je mogelijk voorkomen?
Een gezonde leefstijl kan helpen om:
- slaapproblemen en stress te verminderen
- spier- en botverlies te beperken
- risico op ziekte te verkleinen
- mentale klachten te verminderen
Het gaat niet alleen om later ziek worden voorkomen, maar ook om je nu beter voelen.
Wat leefstijl niet kan
Leefstijl is waardevol, maar niet alles. Het kan niet garanderen dat:
- opvliegers verdwijnen
- je slaap volledig herstelt
- somberheid overgaat
- je geen medische hulp nodig hebt
Soms is extra medische begeleiding nodig. Dat is normaal.
Waarom ondersteuning belangrijk is
Leefstijl veranderen is niet altijd makkelijk. Je omgeving speelt ook een rol. Werkdruk, zorg voor anderen en weinig tijd maken het lastig.
Wat helpt wél?
- duidelijke informatie
- kleine, haalbare stappen
- steun en herkenning
- een plan dat past bij jouw leven
Conclusie
De overgang brengt echte veranderingen met zich mee. Leefstijl kan helpen om klachten te verminderen en je gezondheid te ondersteunen. Het is geen vervanging van zorg, maar wel een belangrijke aanvulling.
De grootste winst zit vaak niet in perfectie, maar in je beter voelen, meer grip krijgen en gezond ouder worden. Je hebt meer invloed dan je denkt. En dat helpt om zelf aan het roer te blijven.
Dit artikel is gemaakt op basis van de uitkomsten van het onderzoek 'Wetenschappelijk bewijs Leefstijlgeneeskunde, update 2025' van het Nederlands Innovatiecentrum voor Leefstijlgeneeskunde en Coalitie Leefstijl in de Zorg.
Zelf aan de slag met je leefstijl tijdens de overgang?
Start met onze Toolkit Zelf aan het Roer tijdens de Overgang. De toolkit bestaat uit:
Start modules
Direct aan de slag met een bepaald onderwerp? Dit zijn de verschillende modules:
Meer lezen?
Arts en Leefstijl