Hormonen in balans met ayurveda

Anita Eggink
Door Anita Eggink / 29 augustus 2016

Levenskunde

De letterlijke betekenis van ayurveda is ‘Weten hoe te leven’. Levenskunde zou je het ook kunnen noemen. Helaas is dat is iets waar wij in het Westen weinig van mee krijgen. Op school leren we veel: wiskunde, natuurkunde, Frans, biologie... Maar hoe we goed voor ons zelf moeten zorgen, kennis over hoe te leven, zit daar niet bij. En wat is er nu belangrijker dan te weten hoe je goed voor jezelf zorgt?

Uit veel onderzoeken blijkt dat mensen hun gezondheid op de eerste plaats zetten als hen gevraagd wordt wat het belangrijkste in hun leven is. Omdat je met een gezond lichaam en een gezonde geest die dingen in je leven kunt doen die je graag wilt en daarvan ook kunt genieten. Maar waarom leren we er dan zo weinig over en weten we er zo weinig van?

Hetzelfde geldt voor de overgang. Hoeveel vrouwen zijn er nou echt goed voorbereid op wat er in die periode met hen kan gebeuren? De meesten van ons overkomt het en vaak hebben we zelfs in eerste instantie niet eens door dat de klachten die we ervaren met de overgang te maken hebben. Puur omdat we het niet weten, we er geen kennis van hebben. Gelukkig begint de overgang langzaam steeds minder een taboe te worden en wordt er meer over gesproken. Ook ontstaan er platforms zoals Vuurvrouw, waar je veel informatie kunt halen, waar je contact kunt hebben met gelijkgestemden en waar je mogelijke oplossingen die je voor je voor overgangsklachten hebt gevonden met anderen kunt delen.

Ayurveda

Zo kan bijvoorbeeld een ayurveda kuur je helpen je hormonen weer meer in balans te krijgen, waardoor je minder overgangsklachten ervaart. Maar wat is ayurveda en wat doet het? Ayurveda is een gezondheidswetenschap uit India die al 5.000 jaar bestaat en waarbij alles draait om balans. Balans tussen lichaam en geest als gevolg van balans tussen de drie zogenaamde dosha’s die iedereen in zijn/haar lichaam heeft. Ayurveda stelt dat alle energie (zowel in lichaam en geest als in de wereld om ons heen) drie karakteristieken heeft die dosha’s genoemd worden. De dosha’s zijn gebaseerd op de vijf elementen van de natuur: water, vuur, lucht, aarde en ether.

Elk wezen krijgt volgens de ayurveda bij zijn geboorte een unieke samenstelling van deze drie energiekarakteristieken mee. Dit uit zich in lichaamsbouw, immuunsysteem, karaktertrekken en gedrag. Over het algemeen is iedereen een combinatie van twee dosha’s, waarvan er één dosha (ook wel lichaamstype genoemd) dominant is. Niet alleen mensen, maar alles in het universum (dieren, planten, geografische locaties, tijd van de dag en seizoenen) worden gecategoriseerd volgens de drie dosha’s. Als een ayurvedische arts een dieet met verschillende kruiden voorschrijft, neemt hij daarin alle bovenstaande aspecten mee. Dat is de reden dat verschillende personen met dezelfde klachten een ander dieet en andere ayurvedische medicijnen voorgeschreven kunnen krijgen.

De drie dosha’s

1.

De eerste dosha is Vata (een combinatie van de natuurelementen ether en lucht). Vata reguleert alle vormen van beweging en is verantwoordelijk voor de ademhaling. Gezondheidsklachten die bij Vata types horen zijn klachten in het neurologisch systeem en met name in de motoriek. De klachten komen met name op latere leeftijd tot uiting. Dat is namelijk de Vata periode in het leven. 
Iemand die veel Vata heeft, is vaak te herkennen aan een magere lichaamsbouw met veel beweeglijkheid, een onrustige geest en veel activiteit die in vlagen komt. Iemand die veel Vata heeft is gevoeliger voor stress en angst.

2.

De tweede dosha is Pitta (het element vuur). Pitta zorgt voor vurigheid en is merkbaar in de stofwisseling, spijsvertering, werking van de organen, weefsels, hartstocht en heethoofdigheid. Maar ook bijvoorbeeld in vulkanen. Gezondheidsklachten bij Pitta types komen vaak voor in het gebied tussen de borst en de navel, bijvoorbeeld maag- en darmklachten. Pitta gerelateerde ziektes komen meestal tot uiting in de middenjaren van het leven, omdat dat de Pitta periode van het leven is.
Pitta types zijn vaak scherp, snel in hun acties en hebben over het algemeen een goed intellect en een goede stofwisseling.

3.

Kapha (een combinatie van water en aarde) is de derde dosha. Kapha zorgt voor de vorm, structuur (vloeistoffen, vet, botten en spieren) en stevigheid van het lichaam. Kapha types zijn vaak fysiek sterk, volhardend en langzaam in hun activiteiten. Ook hebben ze over het algemeen een langzame spijsvertering. De ziektes van Kapha types komen vooral voor in het bovenste deel van het lichaam en komen vooral in de kindertijd naar voren. De kindertijd is de Kapha periode van het leven.
Kapha types zijn langzaam in hun acties, zijn vasthoudend en hebben een sterke spijsvertering.

Je optimale persoonlijke balans

De conditie van je lichaam hangt af van de continue interactie tussen interne en externe factoren. Externe factoren zijn bijvoorbeeld de aard van het landschap, water, temperatuur, vochtigheid, wind, regen, sneeuw. Kortom de seizoenen en het klimaat. Als er buiten veel vuur is (zomer), dan moet volgens de ayurveda de voeding zacht zijn. En vice versa.

Zijn je dosha’s uit balans, dan raken je lichaam en geest uit balans en ontstaan gemakkelijk gezondheidsproblemen. In de periode van de overgang zijn je hormonen altijd uit balans en daarmee automatisch ook je dosha’s. Het doel van een ayurveda kuur is om je dosha’s weer in te balans brengen en dat brengt vervolgens meer balans in je hormonen.

Je optimale persoonlijke balans bereik je ondermeer met verse gezonde voeding die past bij jouw lichaamstype en de balans tussen jouw dosha’s van dat moment. Kruiden en specerijen spelen daarin een belangrijke rol, omdat zij een voedende maar ook een genezende kracht hebben. Daarnaast zorgt yoga volgens de ayurveda voor een goede geestelijke balans en een uur yoga per dag hoort dan ook bij een ayurveda kuur. Een ander belangrijk onderdeel van zo’n kuur is het verwijderen van afvalstoffen uit je lichaam. Dit doe je met een detoxdag, maar vooral met heel veel verschillende massages en (olie)behandelingen. Bijvoorbeeld hoofd-, gezichts-, voet-, en volledige lichaamsmassages (soms zelfs synchroon uitgevoerd door twee masseurs tegelijk) en de populaire shiro dara, waarbij een warm straaltje olie je voorhoofd masseert. Meestal krijg je wel vier tot vijf behandelingen/massages per dag. Zo’n kuur is dus één grote verwennerij vol massages en heerlijke pure voeding in meestal een prachtige omgeving. De kuur levert je niet alleen een betere hormoonbalans op, maar direct ook een energieboost, doordat de afvalstoffen uit je lichaam zijn en je letterlijk goed gevoed en beter in balans naar huis gaat.

Preventie

Ayurveda is niet alleen gericht op het genezen van ziekten en het creëren van welzijn, maar is van oorsprong bedoeld als preventief systeem. In het westen zijn we opgevoed met het idee dat je naar een dokter gaat als je ziek bent. Het doel van de ayurveda is om door kennis en ervaring je eigen dokter te zijn en preventief te handelen. Ayurveda noemt iemand gezond als hij/zij zowel lichamelijk, emotioneel als mentaal gezond is en leeft volgens zijn persoonlijke dosha. In dat geval is er geen lichamelijke ziekte of een ongezonde geestelijke gemoedstoestand (bijvoorbeeld jaloezie, hebzucht, angst, afkeer, egocentriciteit). Als er wel gezondheidsklachten zijn, dan ziet de ayurveda deze klachten nooit als een op zich staand probleem, maar neemt bij de genezing altijd het individu als geheel mee. De totale werking van lichaam, geest en ziel is altijd de basis van de diagnose van een ayurvedische arts. Als iemand bijvoorbeeld last heeft van negatieve emoties als angst, boosheid, onzekerheid of jaloezie, leidt dat direct tot een onbalans tussen de dosha’s en geeft daardoor gezondheidsklachten. Daarom is het belangrijk het individu als geheel als uitgangspunt te nemen.

Mocht je eenmaal thuisgekomen van een ayurveda kuur de ideeën van de ayurveda (deels) willen voortzetten, dan kan dit je helpen je hormonen in het dagelijkse drukke leven beter in balans te houden waardoor je minder last hebt van de overgang. Tenslotte is het doel van de ayurveda om preventief je balans goed te houden.

Kortom

Weten hoe te leven en weten van de overgang, samen met af en toe een heerlijke ayurveda verwenkuur kunnen je dus helpen zo goed mogelijk door de periode van de overgang te gaan!

Anita Eggink, Sprankel!

Fijn!Share on Facebook0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn20
De auteur

Anita Eggink

Vanuit mijn praktijk Sprankel! coach ik als hormoonfactor coach en vitaliteitscoach mensen op hun vitaliteit, hormonen en stress, zodat ze weer gaan sprankelen en de dingen kunnen doen waar ze blij van worden. Daarnaast geef ik trainingen en workshops over deze onderwerpen en ook specifiek over de overgang en PMS. Dit doe ik voor zowel particulieren als in het bedrijfsleven. Zelf doe ik regelmatig een ayurveda kuur en weet wat het effect van zo’n kuur kan zijn. Tijdens mijn laatste kuur, met mijn hoofd in de olie☺, ontstond het idee om een ayurveda hormoon reis voor vrouwen met hormoonklachten te organiseren en dat heb ik gedaan. Ayurveda vind ik zelf zo geweldig omdat het preventief werkt, een holistische basis heeft en je heerlijke behandelingen krijgt. www.sprankel.today