acupunctuur-handen

Acupunctuur tijdens de overgang

Je hebt het vast weleens gehoord; dat acupunctuur kan helpen tijdens de overgang, ook al moet je misschien niet dénken aan die naaldjes als je toch al niet lekker in je vel zit. Maar het is wel waar. Het helpt! Het is inmiddels ook wetenschappelijk bewezen dat acupunctuur de frequentie en intensiteit van opvliegers doet afnemen. En die naaldjes? Die voel je gelukkig amper. Maar wat is nou acupunctuur en hoe komt het dat het iets voor je doet?

Lichaam en geest

Acupunctuur is de bekendste behandeling uit de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCG), een eeuwenoude geneeswijze die is gebaseerd op een holistische benadering van de mens. De term holisme is afgeleid van het Griekse holon dat ‘het geheel’ betekent. In deze benadering worden lichaam en geest als één beschouwd. Ziekte wordt niet gezien als een op zichzelf staand verschijnsel. Het is een lichamelijke of geestelijke uiting van een verstoring in het algehele welzijn, in het evenwicht.

Energie en balans

Volgens de zienswijze in de TCG bestaat het universum uit een kringloop van de levensenergie Qi. Deze energie circuleert in ons lichaam via een stelsel van meridianen (energiebanen). Er zijn twaalf hoofdmeridianen die elk een relatie hebben met een orgaan. Voor een optimale energiehuishouding moeten de organen gezond zijn. De conditie van de organen is afhankelijk van factoren als voeding, levensstijl, erfelijkheid en omgeving. Dit betekent dat bij iedereen de energiehuishouding anders is. Een TCG-therapeut heeft daarom altijd oog voor de verschillen tussen mensen, ook al hebben ze dezelfde klacht.

Ziekte wordt dus gezien als een verstoring in de energiehuishouding van de mens. Alle behandelingen uit de TCG zijn erop gericht de balans hierin te herstellen. Een acupuncturist maakt daarbij gebruik van naaldjes. De naalden worden op bepaalde acupunctuurpunten in het lichaam geplaatst. Die punten bevinden zich op de eerdergenoemde meridianen. Zo beïnvloedt de acupuncturist de energiestroom van die meridiaan en reguleert hij de energiehuishouding in het lichaam.

En nu de overgang

De overgang (menopauze) is de fase waarin een vrouw afscheid neemt van haar vruchtbare jaren. Op fysiek niveau betekent dit dat de eierstokken geleidelijk aan minder van het vrouwelijk geslachthormoon oestrogeen gaan produceren. Op mentaal en emotioneel gebied betekent dit dat hierdoor haar rol in het leven verandert; vrouwen hoeven minder te ‘zorgen’ en gaan meer hun eigen pad bewandelen. Ondanks de soms heftige hormonale schommelingen en dito klachten is het een natuurlijk proces. Het probleem is alleen dat deze klachten voor sommige vrouwen zo heftig zijn dat het dagelijkse functioneren moeilijk wordt.

De lichamelijke klachten die kunnen optreden zijn welbekend; onregelmatig bloedverlies, opvliegers, slecht slapen, spier- en gewrichtspijn, overgewicht en hoofdpijn. Maar ook het emotionele proces is voor veel vrouwen heftig. Zij kunnen last krijgen van stemmingswisselingen, geen zin in vrijen, depressieve buien, angsten, prikkelbaarheid en boosheid.

Wat kan acupunctuur voor je doen?

Madelen-Vernooij

Een acupuncturiste die regelmatig vrouwen met overgangsklachten behandelt, is Madelèn Vernooij.
Zij houdt praktijk in De Meern en vertelt: ‘Binnen de acupunctuur worden overgangsklachten in verband gebracht met een verminderde reproductie-energie, Jing genaamd. Deze energie ligt opgeslagen in de nieren en is te vergelijken met een batterij. Een acupunctuur-behandeling richt zich daarom op het goed laten functioneren van de nier-energie. Daarnaast wordt de hormoonhuishouding in balans gebracht. De heftigheid en de frequentie van de klachten worden hierdoor minder.’

Madelèn doet meer dan alleen de naaldbehandeling. Immers, niet je klachten maar jij als mens staat centraal tijdens een consult. Ze vervolgt: ‘In mijn acupunctuurpraktijk benader ik je vanuit een holistische visie. Dat betekent dat we ook kijken naar je eet- en leefpatroon. Het kan bijvoorbeeld zijn dat het matigen van koffie en alcohol of het doen van yoga-oefeningen een positief effect hebben. Daarnaast bespreken we ook wat de overgangsfase voor jou betekent op emotioneel en/of spiritueel vlak. Wat verandert er in je leven en wat betekent dat voor je relatie, je gezin, je werk, je rol als moeder of als kind?

Meer inzicht in jezelf kan helpen bij het beter omgaan met zaken als onbegrip, ergernis of onredelijke boosheid. In de praktijk zie ik dat veel vrouwen hierdoor enorm verbaasd staan over zichzelf doordat ze gaan inzien hoe het anders kan. De meeste vrouwen merken na een aantal behandelingen een verbetering van hun klachten en ik ben ervan overtuigd dat dit niet alleen door de naalden komt.’

Uit de praktijk

Een van de vrouwen die Madelen behandelt, is Irene (54). Zij had veel last van opvliegers, stemmingswisselingen, een opgejaagd gevoel en hartkloppingen. Daarnaast had ze een frozen shoulder, regelmatig hoofdpijn en was ze altijd moe. Irene: ‘Ik sliep goed in maar werd altijd om drie uur wakker en kon dan niet meer slapen. Ook had ik last van nachtzweten.’

acupunctuur-behandeling

Irene had veel moeite met de gevolgen van de overgangsklachten voor haar dagelijkse leven. ‘Door mijn slechte humeur, mijn onzekerheid en de vermoeidheid werd ik belemmerd bij veel dagelijkse dingen. Ik kon me slecht concentreren op het werk en thuis was ik ook niet altijd gezellig.’ Op de vraag hoe ze op het idee kwam acupunctuur te proberen, geeft Irene een veelgehoord antwoord: ‘Op advies van een vriend probeerde ik acupunctuur. Hij had er zelf veel baat bij gehad.’

Irene is positief over wat de acupunctuurbehandelingen haar brengen. Veel van haar lichamelijke klachten zijn verdwenen. Ze heeft geen hoofdpijn meer en de pijn in haar schouder is nagenoeg weg. Ook heeft ze veel minder opvliegers en is de vermoeidheid sterk afgenomen doordat ze veel beter slaapt. Maar ook emotioneel is er het nodige veranderd. Irene: ‘Ik heb goede adviezen gekregen voor mijn manier van leven. In plaats van steeds maar aan anderen te denken, zorg ik nu ook goed voor mezelf. Ik neem tijd voor mezelf. Ik voel me minder gestrest en minder somber. Doordat ik me vrolijker en fitter voel, kijk ik makkelijker tegen veel zaken aan. Ik kan acupunctuur echt aanbevelen als behandeling bij overgangsklachten. Het heeft me erg geholpen, en dat allemaal zonder medicijnen, die vaak ook weer nare bijwerkingen hebben.’

Op de vraag waarom mensen voor een NVA-acupuncturist moeten kiezen, antwoordt Irene: 'Een NVA-acupuncturist is geschoold op minimaal hbo-niveau en vaak is hij of zij ook fysiotherapeut. Daardoor kunnen de inzichten van beide vakken gecombineerd worden. Ik kwam voor overgangsklachten maar ben ook verlost van mijn schouderklachten. Hiervoor liep ik al een tijd bij de fysio, met onvoldoende resultaat.’

Wetenschap

Het werkt dus, acupunctuur tijdens de overgang. De wetenschap heeft dat inmiddels ook ontdekt. Dat acupunctuur een gunstig effect heeft op overgangsklachten zoals opvliegers was al eerder bevestigd in wetenschappelijk onderzoek [1], [2]. Maar er is meer goed nieuws. Momenteel werkt de Dutch Menopause Society (DMS) samen met de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) aan nieuwe richtlijnen voor de behandeling van overgangsklachten en de kans is aanzienlijk dat acupunctuur daarin wordt opgenomen. In dit artikel in de Margriet lees je er meer over...

Meer informatie over acupunctuur vind je op: www.acupunctuur.nl

Meer informatie over de praktijk van Madelèn Vernooij vind je op: www.acupunctuur-demeern.nl

​[1] Baccetti S, Da Frè M, Becorpi A, Faedda M, Guerrera A, Monechi MV, Munizzi RM, Parazzini F. Acupuncture and traditional Chinese medicine for hot flushes in menopause: a randomized trial. J Altern Complement Med. 2014 Jul;20(7):550-7. doi: 10.1089/acm.2012.0499. Epub 2014 May 14.

[2] Chiu HY, Pan CH, Shyu YK, Han BC, Tsai PS. Effects of acupuncture on menopause-related symptoms and quality of life in women in natural menopause: a meta-analysis of randomized controlled trials. Menopauze 2015 feb; 22(2):234-44 doi: 10.1097/GME.0000000000000260

Op verzoek is de naam Irene gefingeerd.

Tekst: Susanne Schuurmans / NVA

About the Author Info Vuurvrouw