Tijdens het leven verandert de hoeveelheid geslachtshormonen meerdere keren sterk. Denk aan de eerste menstruatie, een zwangerschap en de menopauze. Over wat er in deze periodes precies in de hersenen gebeurt, is nog veel onbekend.
Onderzoek met MRI
Onderzoekers van het Pregnancy Brain Lab van Amsterdam UMC hebben daarom MRI-scans onderzocht om veranderingen in de hersenen tijdens deze 3 levensfasen met elkaar te vergelijken. De resultaten zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Communications.
Ander patroon tijdens de menopauze
De onderzoekers keken onder andere naar de grijze stof in de hersenen. Grijze stof speelt een belangrijke rol bij het verwerken van informatie en bij allerlei hersenfuncties.
Tijdens de puberteit zagen de onderzoekers een afname van het volume van de grijze stof verspreid over de hersenen. Ook rond een zwangerschap was sprake van een afname, maar deze was minder breed verspreid.
Bij de menopauze vonden de onderzoekers iets anders: het volume van de grijze stof bleef relatief stabiel. Daarmee lijkt het brein tijdens deze levensfase op een andere manier te veranderen dan tijdens de puberteit en zwangerschap.
Minder grijze stof betekent niet automatisch achteruitgang
Een afname van het volume van grijze stof hoeft volgens de onderzoekers niet te betekenen dat de hersenen achteruitgaan. Een mogelijke verklaring is dat het brein zich tijdens grote hormonale veranderingen reorganiseert en zich daarmee aanpast aan een nieuwe levensfase.
Neurowetenschapper Sophie van ’t Hof van Amsterdam UMC voerde het onderzoek uit en benadrukt dat dit nog een relatief nieuwe hypothese binnen het onderzoeksveld is. Juist doordat de onderzoekers verschillende hormonale levensfasen naast elkaar hebben gelegd, ontstaat meer inzicht in hoe veranderingen in het vrouwenbrein gedurende het leven van elkaar kunnen verschillen.
Waarom is de menopauze anders?
Op die vraag is nog geen duidelijk antwoord. Een mogelijke verklaring ligt bij de verschillende veranderingen in geslachtshormonen. Tijdens de puberteit en zwangerschap stijgen bepaalde hormoonspiegels sterk, terwijl rond de menopauze juist sprake is van een daling. Of dit daadwerkelijk verklaart waarom de hersenen een ander patroon laten zien, moet verder worden onderzocht.
Ook weten we op basis van deze studie nog niet wat de gevonden veranderingen betekenen voor bijvoorbeeld geheugen, concentratie, stemming of andere functies. Het onderzoek laat veranderingen in de hersenen zien, maar geeft nog geen antwoord op de gevolgen daarvan voor het dagelijks functioneren.
Meer onderzoek nodig naar vrouwenbrein
De studie is vooral belangrijk omdat onderzoek naar het vrouwenbrein tijdens hormonale levensfasen nog beperkt is. Dat geldt in het bijzonder voor de menopauze. Voor de onderzoekers vormt deze studie dan ook vooral een basis voor vervolgonderzoek. Meer kennis is nodig om te begrijpen wat er tijdens de overgang in de hersenen gebeurt en wat deze veranderingen voor vrouwen betekenen.
Voor Stichting Vuurvrouw onderstreept dit opnieuw het belang van meer vrouwspecifiek onderzoek. Klachten rond bijvoorbeeld concentratie, geheugen en stemming worden door vrouwen in de overgang regelmatig genoemd. Om beter te begrijpen wat hierachter zit en welke ondersteuning passend is, is goed wetenschappelijk onderzoek naar het vrouwenbrein tijdens de overgang onmisbaar.
Meewerken aan onderzoek
Vind jij meer onderzoek naar vrouwspecifieke gezondheid en de overgang ook belangrijk? Doe mee met de onderzoeken die op dit moment worden uitgevoerd. Je vindt een overzicht op de pagina Doe mee!
Steun Stichting Vuurvrouw
Stichting Vuurvrouw zet zich in voor meer onderzoek op het gebied van vrouwengezondheid in het algemeen, en de overgang in het bijzonder. Om mee te kunnen blijven werken aan onderzoeken waarin wij de stem van vrouwen in de overgang vertegenwoordigen, zijn we afhankelijk van donateurs. Daarom hebben we een speciaal jaarabonnement ontwikkeld. Hiermee steun je niet alleen onze stichting en de onderzoeken, maar je kunt ook gebruikmaken van exclusieve content van overgangsexperts, win- en kortingsacties. Het abonnement kost slechts € 39 per jaar en komt in sommige gevallen voor vergoeding in aanmerking vanuit je aanvullende zorgverzekering. Lees meer over het abonnement: Word Vuurvrouw.
Ik neem een abonnement!